Đất sử dụng ổn định nhưng giấy tờ không khớp: tòa nhìn vào đâu?

Vấn đề

Một bên cầm giấy chứng nhận; bên kia ở và canh tác liên tục hơn 20 năm. Ai được công nhận quyền?

Hướng xử lý

Giấy chứng nhận là chứng cứ mạnh nhưng không tuyệt đối. Tòa xem nguồn gốc, quá trình sử dụng ổn định, và có hay không tranh chấp tại thời điểm cấp giấy.

Tình huống

• Thửa đất tại huyện ngoại thành. Giấy chứng nhận đứng tên ông C năm 2009. Gia đình bà D ở và trồng từ 1998, không bị ai ngăn.
• Năm 2024 ông C đòi trả đất. Bà D xuất biên lai thuế nông nghiệp và xác nhận của UBND xã về sử dụng ổn định.

Lý giải

• Luật Đất đai 2024 giữ nguyên nguyên tắc xem xét nguồn gốc và quá trình sử dụng, không chỉ bìa đỏ.
• Nếu giấy được cấp khi đang có tranh chấp hoặc kê khai không trung thực, tòa có thể không lấy giấy làm chỗ dựa duy nhất.
• Hồ sơ địa chính, thuế, và lời khai người liền kề thường nặng hơn lời tuyên bố suông.

Dẫn chiếu

• Luật Đất đai 2024, điều 9, 10, 135–137
• Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP (còn giá trị định hướng về chứng cứ đất đai)