Phạt vi phạm có được cộng với bồi thường thiệt hại?

Vấn đề

Hợp đồng vừa phạt 8% giá trị, vừa đòi bồi thường thiệt hại thực tế. Bên vi phạm cho rằng chỉ phải chịu một trong hai.

Hướng xử lý

Được cộng nếu hợp đồng ghi rõ. Nếu im lặng, tòa thường chỉ cho phạt hoặc bồi thường, không tự suy ra cả hai.

Tình huống

• Hợp đồng cung ứng thiết bị: chậm giao 46 ngày. Phạt 8% giá trị lô hàng. Bên mua còn đòi chi phí thuê thiết bị thay thế.
• Điều khoản phạt không nêu quan hệ với bồi thường.

Lý giải

• BLDS 2015 điều 418: phạt vi phạm do các bên thỏa thuận. Có thể thỏa thuận vừa phạt vừa bồi thường.
• Khi hợp đồng không nói, việc cộng cả hai dễ vượt thiệt hại thực tế — tòa hay cắt một khoản.
• Muốn giữ cả hai: viết một câu: «Phạt vi phạm không loại trừ quyền đòi bồi thường thiệt hại».

Dẫn chiếu

• BLDS 2015, điều 360, 361, 418
• Luật Thương mại 2005, điều 300–302